Σάββατο, 25 Μαΐου 2013

ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ


Η κατάθλιψη είναι μια νόσος που επηρεάζει τόσο το νου όσο και το σώμα.Αρνητικά αισθήματα θλίψης, στενοχώριας και απογοήτευσης είναι κοινά σε όλους τους ανθρώπους.Αισθανόμαστε απογοήτευση μετά από μια αποτυχία ή θλίψη μετά από ένα χωρισμό ή μια απώλεια. Τα αρνητικά αυτά αισθήματα είναι φυσιολογικά και δεν επηρεάζουν σημαντικά τη δυνατότητά μας να ανταποκρινόμαστε στις καθημερινές μας υποχρεώσεις.Όταν η θλίψη αντί να μειώνεται με το πέρασμα του χρόνου γίνεται πιο έντονη και διαρκεί περισσότερο από δύο εβδομάδες εμποδίζοντας τις φυσιολογικές δραστηριότητες της ομαλής ζωής όπως είναι η δουλειά, η διατροφή, ο ύπνος και οι στενές μας σχέσεις τότε είναι πιθανόν να υποφέρουμε από κατάθλιψη και να χρειαζόμαστε τη βοήθεια κάποιου ειδικού για να την αντιμετωπίσουμε. Αυτό που χαρακτηρίζει την κατάθλιψη δεν είναι η παρουσία των αρνητικών αισθημάτων αλλά η μεγάλη ένταση και η μακρά τους διάρκεια.Τα αίτια της κατάθλιψης είναι:
  • Γενετικοί παράγοντες,κληρονομικότητα(αυξημένος κίνδυνος όταν κάποιος έχει στενούς συγγενείς που πάσχουν).
  • Βιολογικοί παράγοντες.Παθήσεις που δρουν στο κεντρικό νευρικό σύστημα όπως η νόσος του Πάρκινσον, η σκλήρυνση κατά πλάκας, και το αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο.Άλλες παθήσεις όπως υποθυρεοϊδισμός,το AIDS,η αναιμία και ο μεταστατικός καρκίνος.Φάρμακα όπως η χρόνια χρήση κορτιζόνης.Αίτιο επίσης θεωρείται και το αλκοόλ.
  • Ψυχοκοινωνικοί παράγοντες. Άτομα που σαν παιδιά είχαν ζήσει κάποια σημαντική απώλεια (χωρισμός ή απώλεια γονιών). Διάφορα άλλα γεγονότα ζωής (θάνατος αγαπημένου προσώπου, διαζύγιο, οικονομικά προβλήματα, συνθήκες διαμονής, απώλεια εργασίας, μετανάστευση).
Η κατάθλιψη υπολογίζεται ότι προσβάλλει 340 εκατομμύρια άτομα παγκοσμίως τον χρόνο( 6% του γενικού πληθυσμού )! Στη χώρα μας νοσούν γύρω στις 550.000 άνθρωποι. Αποτελεί ένα κοινωνικό στίγμα και δυστυχώς πολλοί ασθενείς δεν παραδέχονται ότι είναι καταθλιπτικοί. Η κατάθλιψη μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε ηλικία (από 15-70 χρονών), η έναρξή της όμως τοποθετείται συνήθως στη μέση ηλικία. Τα τελευταία χρόνια, έχει παρατηρηθεί ότι εμφανίζεται ολοένα και συχνότερα στην εφηβική ηλικία ή την πρώιμη ενήλικη ζωή. Οι γυναίκες υποφέρουν από κατάθλιψη δύο φορές συχνότερα από τους άνδρες.
    Τα κύρια συμπτώματα που μπορεί να εμφανίζει κάποιος όταν έχει κατάθλιψη είναι τα εξής:
    • Ελάττωση του ενδιαφέροντος ή της ευχαρίστησης σε όλες ή σχεδόν όλες τις δραστηριότητες κατά το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας σχεδόν κάθε μέρα.( π.χ. μια γυναίκα έχασε το ενδιαφέρον της να φροντίσει το μικρό της παιδί, να βγει έξω να ψωνίσει, να ντυθεί όμορφα,πράγματα που την ευχαριστούσαν συνήθως)
    • Καταθλιπτική διάθεση,κατά το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας,σχεδόν κάθε ημέρα( π.χ. ο ασθενής κλαίει συχνά και φαίνεται πολύ στεναχωρημένος).
    • Δυσκολία στον ύπνο (π.χ. Δεν μπορούν να κοιμηθούν καθόλου ή ξυπνούν πολλές φορές την νύχτα ή πιο χαρακτηριστικό είναι οτι οι ασθενείς ξυπνούν από πολύ πρωί, π.χ. από τις 4 η ώρα)
    • Διαταραχές στην όρεξη για φαγητό (π.χ.,ένας ασθενής 75 κιλών μπορεί να έχει χάσει σ'ένα μήνα πάνω από 5 κιλά). Σε κάποιους εκδηλώνεται με υπερφαγία.
    • Απώλεια του ενδιαφέροντος για ερωτική πράξη.Αναφερόμαστε στην διάθεση για σεξ ανεξάρτητα αν γίνεται ή όχι η ερωτική πράξη( π.χ. επειδή το ήθελε ο άντρας ).
    • Απώλεια των δυνάμεων και της ενεργητικότητας.Ο ασθενής αισθάνεται κουρασμένος όλη την ώρα.Αντίθετα μερικοί ασθενείς εμφανίζουν έντονη ανησυχία και άγχος, σαν κάτι κακό να πρόκειται να συμβεί.
    • Αδυναμία συγκέντρωσης, σκέψης, μνήμης ή λήψης αποφάσεων.
    • Ιδέες ενοχής και αναξιότητας. Μπορεί να νιώθει ότι δεν αξίζει τίποτε σαν άνθρωπος, ότι είναι ένα μηδενικό. Πιστεύει ότι φταίει για όλα τα άσχημα που του έχουν συμβεί.
    • Ανησυχία και απαισιοδοξία για το μέλλον.
    • Ιδέες αυτοκτονίας. Ο κίνδυνος αυτοκτονίας  είναι αυξημένος σε ασθενείς με σοβαρή κατάθλιψη και σ’ αυτούς που δεν έχουν παραδεχθεί την νόσο τους οπότε και δεν ακολουθούν θεραπευτική αγωγή του ψυχίατρου.
    • Γενικά σωματικά συμπτώματα. Πολλοί ασθενείς αναφέρουν ποικιλία συμπτωμάτων όπως πονοκέφαλος, πόνους στο σώμα τους, συμπτώματα από το γαστρεντερικό. Πολλές φορές τα συμπτώματα αυτά τους οδηγούν στο νοσοκομείο οπου οι γιατροί τα αποδίδουν στο άγχος. Δεν χρειάζεται κάποιος να έχει όλα τα παραπάνω συμπτώματα για να θεωρείται καταθλιπτικός. Οι ειδικοί θεωρούν ότι 5 ή περισσότερα συμπτώματα εκ των οποίων τουλάχιστον ένα από τα δυο πρώτα θέτει την διάγνωση. Η θεραπεία της κατάθλιψης περιλαμβάνει τα αντικαταθλιπτικά φάρμακα, την ψυχοθεραπεία ή τον συνδυασμό και των δυο. Τα αντικαταθλιπτικά φάρμακα ΔΕΝ προκαλούν εξάρτηση. Τα μόνα φάρμακα που μπορεί να προκαλέσουν εξάρτηση και δρούν στο Κεντρικό Νευρικό Σύστημα είναι οι βενζοδιαζεπίνες (τα γνωστά ηρεμιστικά όπως Tavor, Stedon, Tranxene, Xanax, Lexotanil κ.λ.π) όταν παίρνονται για μεγάλο χρονικό διάστημα και χωρίς τις οδηγίες γιατρού. Τελειώνοντας να αναφέρω ότι τον τελευταίο χρόνο λόγω της οικονομικής κρίσης οι επισκέψεις στα επείγοντα των νοσοκομείων (λόγω άγχους) έχει αυξηθεί γύρω στο 30%, τυχαίο…δε νομίζω! Η κατάθλιψη είναι μια ασθένεια που αντιμετωπίζεται καλύτερα όταν αντιμετωπίζεται έγκαιρα.